# भाग १० : मन, शरीर आणि आत्म्याचे सहजीवन – भारतीय संस्कृती, विज्ञान, अध्यात्म, ब्रह्मचर्य, लैंगिकतेचे संतुलन आणि आनंदी जीवनाचे ५१ जीवनसूत्र*"शरीराला स्पर्शाची गरज असते, मनाला प्रेमाची गरज असते आणि आत्म्याला शांततेची गरज असते. या तिन्हींचे संतुलन म्हणजेच आनंदी जीवन."*### प्रस्तावनामानवी जीवनात शारीरिक, मानसिक, भावनिक आणि आध्यात्मिक आरोग्याचे संतुलन अत्यंत महत्त्वाचे आहे.### ब्रह्मचर्य म्हणजे नेमके काय?ब्रह्मचर्य म्हणजे आयुष्यभर कोणत्याही प्रकारच्या लैंगिक भावना न येणे असा नाही. "स्वतःच्या विचारांवर, भावनांवर आणि वर्तनावर विवेकपूर्ण नियंत्रण ठेवून संतुलित जीवन जगणे, म्हणजे ब्रह्मचर्य." संयम आणि दडपणूक या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.### विज्ञान काय सांगते?निरोगी मानसिक आरोग्य, भावनिक जवळीक आणि संतुलित जीवनशैली महत्त्वाची आहे. विज्ञान