मन, शरीर आणि सहजीवन### लैंगिक आरोग्य, हस्तमैथुन, प्रेम आणि वैवाहिक जीवनाचे मानसशास्त्र## लेखकाची भूमिका मानवी जीवनातील तीन गोष्टी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जातात – मन, शरीर आणि नातेसंबंध. या तिन्ही गोष्टी एकमेकांशी इतक्या घट्टपणे जोडलेल्या आहेत की, त्यापैकी एकावर परिणाम झाला तर दुसऱ्या दोन गोष्टींवर त्याचे प्रतिबिंब दिसून येते.आजच्या आधुनिक युगात इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि अमर्याद माहितीच्या उपलब्धतेमुळे तरुणांच्या मनात लैंगिकतेविषयी अनेक प्रश्न निर्माण होत आहेत. दुर्दैवाने, योग्य माहितीपेक्षा गैरसमज अधिक प्रमाणात पसरलेले दिसतात. काहींना वाटते की हस्तमैथुनामुळे शरीर कमकुवत होते, तर काहींना वाटते की ते अमर्याद प्रमाणात केले तरी त्याचे कोणतेही परिणाम होत नाहीत. काही जण पोर्नोग्राफीला वास्तव समजतात, तर काही जण लैंगिक भावनांनाच पाप समजून स्वतःला अपराधी मानतात. सत्य या दोन्ही टोकांच्या मध्ये आहे.हे पुस्तक कोणत्याही प्रकारच्या भीतीचे किंवा अति स्वातंत्र्याचे समर्थन करणारे नाही. हे पुस्तक संतुलित, वैज्ञानिक आणि मानसशास्त्रीय दृष्टिकोन मांडणारे आहे. यामध्ये आपण शरीराच्या गरजांइतकेच मनाच्या गरजांनाही महत्त्व देणार आहोत.
## अध्याय १ : लैंगिकतेबद्दलचे गैरसमज आणि वास्तव###
एक छोटी कथा> २७ वर्षीय अमोल एका मानसोपचार तज्ज्ञांकडे गेला. त्याच्या चेहऱ्यावर भीती, अपराधी भावना आणि अस्वस्थता स्पष्ट दिसत होती.> "डॉक्टर, माझे लग्न ठरले आहे. पण मला एक भीती सतावत आहे."> "काय झाले?"> "मी काही वर्षांपूर्वी हस्तमैथुन केले आहे. आता मी वडील होऊ शकेन का?"> डॉक्टर हसले आणि म्हणाले, "तुम्ही हा प्रश्न मला विचारणारे पहिले व्यक्ती नाही आहात. दर महिन्याला असे शेकडो प्रश्न आम्हाला विचारले जातात."> अमोलचा पुढचा प्रश्न होता, "डॉक्टर, माझे आयुष्य खराब तर झाले नाही ना?"> हा प्रश्न केवळ अमोलचाच नाही. लाखो तरुण-तरुणींच्या मनातील हा प्रश्न आहे.### समाजातील काही मोठे गैरसमज *
**गैरसमज क्रमांक १:** "हस्तमैथुन केल्याने शरीरातील सर्व शक्ती नष्ट होते." **वास्तव:** वैज्ञानिकदृष्ट्या हे विधान योग्य नाही. हस्तमैथुनामुळे शरीरातील सर्व शक्ती नष्ट होत नाही. परंतु कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक मानसिक, शारीरिक किंवा सामाजिक परिणाम घडवू शकतो.
* **गैरसमज क्रमांक २:** "पोर्नोग्राफी पाहणे म्हणजे लैंगिक शिक्षण." **वास्तव:** पोर्नोग्राफी ही मनोरंजनासाठी तयार केली जाते. वास्तविक नातेसंबंध, भावनिक जवळीक, संवाद आणि परस्पर सन्मान हे त्यामध्ये वास्तववादी पद्धतीने दाखवले जातीलच असे नाही.
* **गैरसमज क्रमांक ३:** "लग्न झाले की सर्व लैंगिक समस्या आपोआप संपतात." **वास्तव:** लग्न ही समस्येवरील जादूची कांडी नाही. संवादाचा अभाव, चिंता, अवास्तव अपेक्षा, मानसिक तणाव किंवा वैद्यकीय कारणे असल्यास त्यावर स्वतंत्रपणे उपचारांची आवश्यकता असू शकते.
### लैंगिक भावना म्हणजे काय?भूक लागणे जसे नैसर्गिक आहे, त्याचप्रमाणे प्रौढ व्यक्तींमध्ये लैंगिक भावना असणे देखील नैसर्गिक आहे. याचा अर्थ प्रत्येक व्यक्तीची इच्छा, गरज किंवा अनुभव सारखेच असतील असे नाही.
* काही व्यक्तींमध्ये लैंगिक इच्छा अधिक असू शकते.
* काही व्यक्तींमध्ये कमी असू शकते.
* काही व्यक्ती भावनिक जवळकीला अधिक महत्त्व देतात.
* काही व्यक्तींच्या बाबतीत मानसिक तणावाचा परिणाम लैंगिक इच्छेवर होऊ शकतो.म्हणून स्वतःची इतरांशी तुलना करणे योग्य नाही.
### अपराधी भावना कुठून निर्माण होते?भारतीय समाजात अनेकदा लैंगिकतेबद्दल दोन टोकांच्या भूमिका पाहायला मिळतात. एकतर पूर्ण मौन किंवा चुकीची माहिती. परिणामी तरुणांच्या मनात पुढील प्रश्न निर्माण होतात.
* मी सामान्य आहे का?
* माझ्यामध्ये काही दोष आहे का?
* माझे वैवाहिक जीवन सुखी होईल का?
* माझ्यामुळे माझ्या जोडीदाराला त्रास होईल का?योग्य माहितीचा अभाव हीच अनेक समस्यांची सुरुवात असते.
### मन आणि शरीराचा परस्परसंबंधवैद्यकीय विज्ञानामध्ये एक वाक्य खूप प्रसिद्ध आहे:
**"Brain is the greatest sexual organ."**याचा अर्थ असा की, लैंगिक जीवन केवळ शरीरावर अवलंबून नसते. त्यामध्ये पुढील गोष्टींचाही सहभाग असतो:विचार, भावना, आत्मविश्वास, मानसिक तणाव, भावनिक जवळीक, सामाजिक वातावरण आणि वैवाहिक नातेसंबंध. म्हणूनच काही व्यक्तींमध्ये सर्व वैद्यकीय तपासण्या सामान्य असूनदेखील लैंगिक समस्या दिसून येऊ शकतात. त्यामागे मानसिक कारणे असू शकतात.### संतुलनाचे महत्त्वया पुस्तकामध्ये आपण वारंवार एका शब्दाचा उल्लेख करणार आहोत. **"संतुलन"**संतुलन म्हणजे: * अतिरेक टाळणे. * अपराधी भावना टाळणे. * योग्य माहिती स्वीकारणे. * गरज पडल्यास तज्ज्ञांची मदत घेणे. * शरीर आणि मन या दोन्हींचा आदर करणे.### स्वतःला विचारायचे पाच प्रश्न
१. माझी माहिती वैज्ञानिक स्रोतांवर आधारित आहे का?
२. मी स्वतःची तुलना इतरांशी करतो का?
३. माझ्या मनामध्ये अपराधी भावना आहे का?
४. मी अवास्तव अपेक्षा बाळगत आहे का?
५. मला समुपदेशनाची आवश्यकता आहे का?
### या अध्यायाचा सारांश * लैंगिक भावना या प्रौढ व्यक्तींमध्ये नैसर्गिक असतात. * प्रत्येक व्यक्ती वेगळी असते. * गैरसमजांपेक्षा वैज्ञानिक माहिती अधिक महत्त्वाची आहे. * मानसिक आरोग्य आणि लैंगिक आरोग्य यांचा घनिष्ठ संबंध आहे. * संतुलन, संवाद आणि योग्य मार्गदर्शन हीच निरोगी सहजीवनाची गुरुकिल्ली आहे.*"लैंगिकतेबद्दल मौन नव्हे, तर समजूतदारपणे आणि जबाबदारीने संवाद होणे ही काळाची गरज आहे."*
क्रमशः
