अध्याय १
---------------
वेड आणि यंत्रणा
-----------------------
सूर्य मावळून गेला होता, पण डॉ. सागर पांडे च्या प्रयोगशाळेत, किंवा अधिक अचूक सांगायचे तर, त्यांच्या बंगल्याच्या तळघरात, विजेचा निळा आणि पांढरा प्रकाश अजूनही धगधगत होता.
या तळघराला त्यांनी गेल्या चार वर्षांत 'प्रयोगशाळा' हे नाव दिले नव्हते; तो त्यांच्यासाठी एक 'अभयारण्य' होता – त्यांच्या दुःखातून आणि या जगाच्या कठोर वास्तवातून सुटका मिळवण्याचे ठिकाण.
डॉ. सागर पांडे, वय सुमारे पंचेचाळीसच्या आसपासचे, पण अकाली आलेल्या दुःखाने आणि अविरत परिश्रमाने थकलेले वाटणारे एक शास्त्रज्ञ. त्यांचे केस विस्कटलेले होते, डोळ्यांखाली काळी वर्तुळे जमली होती आणि त्यांच्या पांढऱ्या कोटावर वेल्डिंगचे काही डाग दिसत होते. त्यांचा चेहरा एकट्याने घालवलेल्या हजारो रात्री आणि असंख्य विज्ञानाच्या समीकरणांची साक्ष देत होता.
त्यांचे आयुष्य, जे एकेकाळी त्यांच्या पत्नीचे हास्य आणि मुलांच्या किलबिलाटाने भरलेले होते.
चार वर्षांपूर्वी, एका पावसाळी सायंकाळी, त्यांच्या कुटुंबाचा—पत्नी सानवी, दहा वर्षांचा मुलगा अर्जुन आणि आठ वर्षांची मुलगी प्रिया—एका भीषण अपघातात मृत्यू झाला होता. त्यांचा तो अपघात सागरच्या डोळ्यासमोर वारंवार उभा राहायचा, एका निर्दयी 'चित्रपटा' प्रमाणे.
अपघाताच्या त्या निर्दयी क्षणाने केवळ त्यांच्या कुटुंबालाच नाही, तर त्यांच्या आतल्या 'माणसाला' ही संपवले होते. त्यानंतर, सागरने जगाशी सर्व नाते तोडले. मित्र, नातेवाईक आणि त्यांची प्रतिष्ठित नोकरी – सर्व काही सोडून ते या तळघरात येऊन बसले.
ते आता केवळ एकाच ध्येयाने व्यापले होते: "टाईम मशीन (Time Machine)."
टाईम मशीन बनवण्याचे वेड हे त्यांचे 'काम' नव्हते, ते त्यांचे 'प्रायश्चित्त' होते. त्यांची आंतरिक भावना सतत त्यांना खात होती की, "मी त्यांना वाचवू शकलो असतो." ही मशीन म्हणजे केवळ स्टील आणि तांब्याची रचना नव्हती; ती त्यांच्या तुटलेल्या आत्म्याला जोडणारी 'वेळेची दोरी' होती.
गेली ४८ तास ते जागे होते. 'टाईम मशीन' नावाचा तो भव्य, गोल धातूचा सांगाडा त्यांच्या तळघराच्या मध्यभागी डौलाने उभा होता. त्याची उंची सुमारे १० फूट होती आणि तो एका प्राचीन, पण शक्तिशाली धातूच्या मिश्रणातून तयार झाला होता. त्याच्या पृष्ठभागावर तांब्याच्या तारांची एक जाळी विणलेली होती, जी ऊर्जेचा प्रवाह नियंत्रित करण्यासाठी होती. मशीनच्या मध्यभागी एक आरामदायी, चामड्याची सीट होती, जी या काळाच्या प्रवासाचा साक्षीदार बनण्यासाठी तयार होती.
आज, तो क्षण आला होता. त्यांनी अनेक महिन्यांपासून काम करत असलेला शेवटचा भाग - 'क्वार्ट्ज क्रिस्टल टाइम स्टेबिलायझर' - नुकताच बसवला होता. हा स्टेबिलायझर मशीनला 'वेळेच्या प्रवाहातून' इच्छित वेळेत अचूकपणे प्रवेश करण्यास आणि बाहेर पडण्यास मदत करणार होता. केवळ घराच्या विजेवर हे शक्य नव्हते. म्हणून आर्यनने तळघरात एक 'कोल्ड फ्यूजन रिॲक्टर' तयार केला होता, जो त्या क्वार्ट्ज क्रिस्टलच्या कंपनांमधून अफाट ऊर्जा खेचून घेत होता."
सागरने एका मोठ्या कंट्रोल पॅनलकडे पाहिले. ते पॅनल हजारो बटणे, डिस्प्ले आणि लीव्हर्सने भरलेले होते. त्याचा प्रत्येक भाग त्याच्या स्वतःच्या रक्ताने आणि घामाने सिंचला गेला होता. पॅनलवर त्यांनी हाताने तयार केलेल्या एका विशेष की-पॅडवर, त्यांनी आजची तारीख आणि वेळ टाकली – म्हणजेच 'वर्तमान'.
मग त्यांनी त्यांच्या खिशातून एक फोटो काढला. त्यांच्या कुटुंबाचा. सानवीचा हसरा चेहरा, अर्जुनची खोडकर नजर आणि प्रियाचा निष्पाप आनंद. त्या फोटोकडे पाहून त्यांच्या डोळ्यात पाणी तरळले. त्यांनी स्वतःला बजावले: "हा शेवट नाही, हा आरंभ आहे. मी परत येईन, तुम्हाला घेऊन."
त्यांनी पॅनलवर एक जुनी तारीख आणि वेळ निवडण्याची तयारी केली. अपघाताच्या काही तास आधीचा क्षण, जेणेकरून त्यांना पुरेसा वेळ मिळावा, त्यांना प्रवास थांबवता यावा, त्यांना वाचवता यावे.
पण, त्यांच्या बोटांनी 'एंटर' बटण दाबण्यापूर्वी, त्यांचा हात हवेतच थांबला. त्यांच्या डोक्यातील शास्त्रज्ञ त्यांच्यावरील भावनांवर क्षणभर भारी पडला.
"वेळ प्रवास... हा केवळ गणिताचा खेळ नाही, सागर," त्यांचे मन त्यांना सांगत होते. "हे काळाच्या नियमांना आव्हान देण्यासारखे आहे. जर यात काही चूक झाली तर..."
त्यांनी डोळे मिचकावले. एक वैज्ञानिक म्हणून, ते कोणत्याही मोठ्या प्रयोगापूर्वी सुरक्षा आणि पडताळणीवर विश्वास ठेवत होते. आणि वेळेच्या प्रवासासारख्या गोष्टीसाठी, ही पडताळणी अत्यावश्यक होती.
त्यांनी आपले लक्ष कंट्रोल पॅनलच्या बाजूला ठेवलेल्या एका छोट्या उपकरणाकडे वळवले. ते उपकरण म्हणजे एक जुनाट व्हिडिओ रेकॉर्डर होता, ज्याला त्यांनी विशेष शील्डिंगने संरक्षित केले होते, जेणेकरून वेळेच्या प्रवाहातील प्रचंड ऊर्जा त्याला नष्ट करू शकणार नाही.
सागरने तो रेकॉर्डर उचलला.
"पहिला प्रवास... फक्त एक छोटा डेटा प्रवास," त्यांनी स्वतःशीच पुटपुटले. "मी स्वतःच्या शरीराला लगेच धोका देऊ शकत नाही."
पण प्रयोग नेमका कोणता करायचा? थेट अपघाताच्या वेळेत जाणे धोकादायक होते. त्यांना प्रथम 'वेळेच्या' प्रवासाचा अनुभव घ्यायचा होता, वेळेच्या नियमांतील अस्थिरता तपासायची होती.
त्यांनी क्षणभर विचार केला. "या क्षणापूर्वी... थोड्याच वेळापूर्वी काय घडले आहे, हे तपासूया."
त्यांच्या घराच्या खिडकीतून त्यांना अंधार दिसत होता. अचानक, त्या अंधारात त्यांना काहीतरी हलताना दिसले. अगदी अस्पष्ट. जणू काहीतरी त्यांच्या घराबाहेर, खिडकीजवळ डोकावत होते. ते सावध झाले. तेथे कोणी असण्याची शक्यता नव्हती, कारण तळघराचा हा भाग पूर्णपणे सुरक्षित होता.
एक तीव्र उत्सुकता, आणि थोडी भीती, त्यांच्या मनात निर्माण झाली.
त्यांच्या मनात लगेच विचार आला: "कोणीतरी माझ्यावर पाळत ठेवत आहे का? जर हो, तर हे कोण आहे? आणि याचा माझ्या प्रयोगाशी काही संबंध आहे का?"
त्यांनी लगेच कंट्रोल पॅनलवर आपल्या घराबाहेरच्या 'लोकेशन'चे अचूक निर्देशांक टाकले.
आणि वेळेच्या स्लॉटमध्ये त्यांनी टाकले: १ तास आधी.
त्यांनी व्हिडिओ रेकॉर्डर मशीनच्या आत ठेवले. मशीनच्या दरवाजाला घट्ट बंद केले.
त्यांच्या तळघरात अचानक एक गूढ शांतता पसरली. आर्यनने 'स्टार्ट' बटण दाबले.
व्वुउउम्म...
.
.
.
टाईम मशीनच्या आत विजेचा निळसर प्रवाह निर्माण झाला. तांब्याच्या तारांमध्ये ऊर्जा वेगाने धावू लागली आणि स्टेबिलायझर क्रिस्टलने एक तीव्र, पांढरा प्रकाश सोडला. वातावरणात ओझोनचा तीव्र वास पसरला. एक उच्च-पिचचा आवाज आला आणि काही क्षणांतच, तो भव्य धातूचा सांगाडा त्यांच्या डोळ्यासमोर अंधुक झाला, एका धुक्याप्रमाणे, आणि मग गायब झाला!
सागर निःशब्द होऊन उभा राहिला. त्याचा पहिला प्रयोग... यशस्वी झाला होता! वेळेच्या प्रवासाचा त्यांचा पहिला टप्पा पूर्ण झाला होता.
आता फक्त परतीची वाट पाहायची होती.
बराच वेळ गेला. आर्यनला स्वतःला शांत ठेवणे कठीण होत होते. 'वेळेच्या नियमांनी' जर मशीनला कायमचे नष्ट केले असेल तर?
अखेरीस, ज्या ठिकाणी मशीन गायब झाली होती, त्याच ठिकाणी हळू हळू एक अंधुक निळा प्रकाश दिसू लागला. आवाज वाढत गेला. आणि 'धडाम' असा आवाज होऊन, टाईम मशीन पुन्हा त्याच ठिकाणी, अगदी इंचभरही न बदलता, पुन्हा प्रकट झाली.
सागरने त्वरीत मशीनचा दरवाजा उघडला. त्याने आतून व्हिडिओ रेकॉर्डर उचलला. त्याचे हृदय धडधडत होते.
त्यांनी बाजूच्या मॉनिटरला रेकॉर्डर जोडला आणि प्ले चे बटण दाबले.
मॉनीटरवर अंधाराचे चित्र दिसले. पण हळू हळू कॅमेरा त्यांच्या घराच्या बाहेरील दृश्य दाखवू लागला.
वेळ: १ तास आधी. लोकेशन: त्यांच्या तळघराची खिडकी.
आणि मग, कॅमेऱ्याच्या फोकसमध्ये, खिडकीतून तळघरामध्ये डोकावणारा एक माणूस दिसला.
तो माणूस काळजीपूर्वक, आत काय चालले आहे हे पाहण्याचा प्रयत्न करत होता. त्याच्या चेहऱ्यावर उत्सुकता आणि एक अनामिक भीती होती.
तो व्हिडिओ पाहताना सागरला तो चेहरा खूप ओळखीचा वाटला. त्याचे डोळे मोठे झाले. त्याने स्क्रीन जवळून पाहिली.
"अशक्य! हे अशक्य आहे.... हे... हे... कसे होऊ शकते." तो किंचाळला.
खिडकीतून डोकावणारा माणूस दुसरा कोणी नसून तो स्वतःच होता!
तो स्वतःच—स्वतःवर पाळत ठेवत होता. पण का? आणि कशासाठी?
त्याच्या 'भविष्यातील' किंवा 'भूतकाळातील' कोणत्यातरी रूपाने त्याला पाहिले होते. हे भयानक रहस्य त्याला पूर्णपणे हादरवून गेले.
'मी... मीच इथे का आलो होतो?'
---------
बाहेरून डोकावणारा 'सागर' भूतकाळातून आला होता, की भविष्यातून आला होता? आणि का?
---------
अध्याय २ लवकरच....
