अध्याय १ — परतावा
रात्र झाली होती.
आकाशात काळे ढग दाटून आले होते. विजांच्या चमकण्याने काही क्षणांसाठी संपूर्ण आकाश उजळून निघत होतं आणि पुढच्याच क्षणी सगळं पुन्हा काळोखात बुडत होतं.
मुसळधार पाऊस रस्त्यावर तुटून पडला होता.
जुन्या एस.टी. बसच्या खिडकीवर पावसाचे थेंब वेगाने खाली घसरत होते. बसमधले बहुतेक प्रवासी झोपले होते. कुणाच्या हातात मोबाईल होता, कुणी खिडकीला डोकं टेकवून बसलं होतं.
पण शेवटच्या सीटजवळ बसलेला अर्णव देशमुख मात्र जागा होता.
गेल्या तीन तासांपासून तो बाहेर पाहत होता.
त्याला माहीत होतं...
आता तो ज्या ठिकाणी जाणार होता, तिथे त्याच्या आयुष्यातला सर्वात मोठा प्रश्न त्याची वाट पाहत होता.
देवगाव.
हे नाव त्याने अनेक वर्षं मनातून मिटवण्याचा प्रयत्न केला होता.
बारा वर्षं.
बरोबर बारा वर्षं झाली होती त्याने या गावाची मातीसुद्धा पायाखाली घेतली नव्हती.
“देवगाव... पुढचं स्टॉप!”
कंडक्टरचा आवाज बसमध्ये घुमला.
अर्णवने डोळे मिटले.
त्याच्या मनात अचानक एक जुना प्रसंग चमकून गेला.
एक लहानसं घर.
घरासमोर आंब्याचं झाड.
पावसात धावत येणारी एक मुलगी.
तिच्या हातात लाल रंगाची छत्री.
आणि तिच्या चेहऱ्यावरचं ते निरागस हसू.
काव्या.
अर्णवने लगेच डोळे उघडले.
“नाही...”
त्याने स्वतःशीच पुटपुटलं.
“तो भूतकाळ होता.”
बस थांबली.
अर्णवने आपली बॅग उचलली आणि खाली उतरला.
बस पुढे निघून गेली.
काही सेकंदांत तिचे दिवेही पावसाच्या पडद्याआड गायब झाले.
अर्णव एकटाच उभा राहिला.
समोर देवगाव होतं.
बारा वर्षांत गाव फारसं बदललं नव्हतं.
डावीकडे जुनं मारुतीचं मंदिर.
उजवीकडे चहाची छोटी टपरी.
रस्त्याच्या कडेला तोच प्रचंड वडाचा वृक्ष.
पण अर्णवच्या नजरा गावाकडे नव्हत्या.
त्या गावाच्या शेवटी असलेल्या एका काळोख्या घराकडे होत्या.
देशमुख वाडा.
त्याचं घर.
त्याच्या बालपणाचं घर.
आणि त्याच्या आयुष्यात घडलेल्या त्या घटनेचं घर...
ज्याबद्दल त्याने गेली बारा वर्षं कुणाशीच बोललं नव्हतं.
अर्णव हळूहळू चालत घराच्या दिशेने निघाला.
त्याच्या हातात एक जुनं तपकिरी पाकीट होतं.
ते पाकीट त्याच्या वडिलांनी मृत्यूपूर्वी त्याला दिलं होतं.
दोन आठवड्यांपूर्वी हॉस्पिटलच्या बेडवर पडलेले त्याचे वडील अचानक म्हणाले होते—
“अर्णव... मी तुला एक गोष्ट सांगितली नाही.”
अर्णव त्यांच्या जवळ बसला होता.
“काय बाबा?”
त्यांच्या हातात तेच पाकीट होतं.
“हे माझ्या मृत्यूनंतर उघड.”
“पण यात आहे तरी काय?”
त्यांनी काहीच उत्तर दिलं नव्हतं.
फक्त एवढंच म्हणाले होते—
“देवगावला परत जा.”
दोन दिवसांनी त्यांचा मृत्यू झाला.
आणि आज...
अर्णव देवगावमध्ये होता.
त्याने पाकीट बाहेर काढलं.
आत एक छोटी लोखंडी चावी आणि एक कागद होता.
त्याने कागद उघडला.
त्यावर वडिलांच्या हस्ताक्षरात लिहिलं होतं—
“आपल्या जुन्या घरात जा. वरच्या खोलीतल्या कपाटामागे तुला जे सापडेल ते घेऊन लगेच परत ये.”
अर्णव पुढचं वाचत राहिला.
पण शेवटच्या दोन ओळी वाचून त्याचा चेहरा बदलला.
“आणि अर्णव... जर तुला ‘ती’ दिसली, तर तिच्याशी बोलू नकोस.”
अर्णव काही क्षण त्या कागदाकडे पाहतच राहिला.
“ती?”
त्याच्या मनात एकच नाव आलं.
काव्या.
बारा वर्षांपूर्वी अचानक गायब झालेली काव्या.
गावातल्या प्रत्येकाने सांगितलं होतं की ती गाव सोडून गेली.
कुणी म्हणालं ती शहरात गेली.
कुणी म्हणालं तिच्या कुटुंबाने तिला दूर पाठवलं.
पण अर्णवला काहीच माहीत नव्हतं.
कारण ज्या रात्री काव्या गायब झाली होती...
त्या रात्री अर्णव स्वतः देवगाव सोडून गेला होता.
तो पुन्हा कधीच मागे वळून पाहू शकला नव्हता.
अचानक...
“अर्णव...”
त्याच्या मागून कुणीतरी हळू आवाजात हाक मारली.
अर्णव जागच्या जागी थांबला.
पावसाचा आवाज क्षणभर त्याला खूप दूरचा वाटू लागला.
त्याने हळूहळू मागे वळून पाहिलं.
रस्ता रिकामा होता.
फक्त पाऊस.
“कोण आहे?”
उत्तर आलं नाही.
अर्णवने पुन्हा पुढे पाऊल टाकलं.
तेवढ्यात त्याच्या उजव्या बाजूला असलेल्या जुन्या विहिरीजवळ एक सावली दिसली.
एक मुलगी.
ती पावसात उभी होती.
तिच्या अंगावर पांढरा ड्रेस होता.
केस पूर्णपणे भिजलेले होते.
अंधारामुळे चेहरा स्पष्ट दिसत नव्हता.
अर्णव तिच्याकडे पाहत राहिला.
मुलगी हळूहळू त्याच्याकडे चालत आली.
एक पाऊल...
दोन पावलं...
ती जवळ आली.
विज चमकली.
आणि त्या एका क्षणासाठी तिचा चेहरा स्पष्ट दिसला.
अर्णवच्या हातातून चावी खाली पडली.
त्याचा श्वास थांबला.
डोळ्यांसमोर बारा वर्षांपूर्वीचा तोच चेहरा उभा राहिला.
तेच डोळे.
तेच केस.
तेच हसू.
फक्त...
ती अजिबात बदलली नव्हती.
काव्या.
अर्णवच्या ओठातून शब्दही निघेना.
काव्या त्याच्यासमोर येऊन थांबली.
काही क्षण दोघेही एकमेकांकडे पाहत राहिले.
मग काव्याने हळूच विचारलं—
“तू परत आलास?”
अर्णवने थरथरत्या आवाजात विचारलं—
“काव्या... तू?”
तिच्या चेहऱ्यावर हलकंसं हसू आलं.
“तुला वाटलं होतं मी मेली?”
अर्णवच्या अंगावर काटा आला.
“नाही... पण तू बारा वर्षांपासून कुठे होतीस?”
काव्याने त्याच्याकडे पाहिलं.
तिच्या डोळ्यांत अचानक भीती दिसू लागली.
ती एक पाऊल मागे झाली.
“अर्णव...”
“काय?”
“तू इथे यायला नको होतंस.”
“का?”
काव्याने देशमुख वाड्याकडे पाहिलं.
आणि अगदी हळू आवाजात म्हणाली—
“कारण तुझ्या बाबांनी तुला जे सांगितलंय... त्यामागचं सत्य त्यांनाही माहीत नव्हतं.”
अर्णव काही बोलणार इतक्यात काव्या मागे वळली.
“थांब!”
अर्णव तिच्यामागे धावला.
पण पुढच्या क्षणी विज चमकली...
आणि काव्या गायब झाली.
अर्णव काही क्षण स्तब्ध उभा राहिला.
पावसात त्याला फक्त एक गोष्ट दिसत होती—
जमिनीवर पडलेली एक लाल छत्री.
तीच छत्री...
जी काव्या बारा वर्षांपूर्वी वापरायची.
अर्णवने ती छत्री उचलली.
आणि त्याच्या लक्षात आलं—
छत्रीच्या आतल्या बाजूला काळ्या शाईने एकच वाक्य लिहिलं होतं.
“पहिलं सत्य तुझ्या घरात आहे.”