लोडशेडिंग आणि चांदणं
एप्रिल महिन्याचा शेवटचा आठवडा. पुण्यातल्या धावपळीच्या आयुष्याला कंटाळून मी, म्हणजेच आर्यन, दहा दिवसांच्या सुट्टीसाठी गावी, कोकणातल्या माझ्या आजोळी आलो होतो. कोकणातला उन्हाळा म्हणजे अंगाची लाहीलाही करणारा उकाडा, पण रात्रीचा तो अथांग गारवा काही औरच असतो.
त्या दिवशी रात्री जेवणं आटोपली आणि अचानक गावातली वीज गेली. "अरेच्चा! परत लोडशेडिंग सुरू झालं वाटतं," आजोबा अंधारातच म्हणाले. गावात लोडशेडिंग म्हणजे किमान दोन-तीन तास अंधाराचे साम्राज्य. घरात बसून घामाने अंघोळ करण्यापेक्षा मी माझी चादर आणि उशी घेऊन गच्चीवर जायचं ठरवलं.
गच्चीवर गेलो आणि पाहतो तर काय, समोरच्या बाजूला कोणीतरी आधीच बसलेलं होतं. ती होती साया. साया म्हणजे माझ्या आजोबांच्या मित्राची नात. ती सुद्धा सुट्टीसाठी मुंबईहून आली होती. आम्ही बालपणी एकत्र खेळलो होतो, पण आता मोठे झाल्यावर आमच्यात एक प्रकारचा संकोच होता.
"तू पण उकाड्याला कंटाळून आलास का?" सायाने अंधारातच विचारलं. तिचा आवाज त्या शांत रात्रीत एखाद्या सुरावटीसारखा वाटला.
"हो गं, घरात अजिबात बसवत नव्हतं," मी तिच्या बाजूला थोडं अंतर राखून बसत म्हणालो.
वर आभाळात पूर्ण चंद्र नव्हता, पण चांदण्या इतक्या तेजस्वी होत्या की संपूर्ण गच्ची एका चंदेरी प्रकाशात न्हाऊन निघाली होती. आजूबाजूला फक्त रातकिड्यांचा आवाज आणि अधूनमधून येणारी वाऱ्याची झुळूक.
"माहितीये आर्यन, शहरात आपण कधी आकाशाकडे बघतच नाही ना?" सायाने विचारलं. "तिथे फक्त उंच इमारती आणि कृत्रिम दिवे असतात. हा असा शांत प्रकाश तिथे शोधूनही सापडणार नाही."
"खरंय तुझं," मी म्हणालो. "शहरात आपण वेळेच्या मागे धावतोय आणि इथे वेळ आपल्यासाठी थांबल्यासारखा वाटतोय."
आमच्या गप्पा हळूहळू रंगू लागल्या. आम्ही बालपणीच्या आठवणीत रमलो. चिंचा पाडणं, नदीवर चोरून पोहायला जाणं, आजोबांचा ओरडा खाणं... प्रत्येक आठवणीवर आम्ही खळखळून हसत होतो. अंधार असल्यामुळे असेल कदाचित, पण एकमेकांकडे बघताना जो संकोच वाटत होता, तो आता पूर्णपणे निघून गेला होता.
"तुला आठवतंय? एकदा तू माझ्यासाठी पेरू चोरून आणले होतेस आणि आजोबांनी तुला पकडलं होतं?" तिने विचारलं.
"हो ना! त्या दिवशी खूप मार खाल्ला होता मी," मी हसत उत्तर दिलं.
गप्पा मारता मारता विषय करिअर, स्वप्नं आणि आयुष्यातील अपेक्षांकडे वळला. सायाला चित्रकलेची आवड होती, पण ती सध्या एका कॉर्पोरेट कंपनीत काम करत होती. तिचं ते अधुरं राहिलेलं स्वप्न सांगताना तिच्या आवाजातली ओढ मला जाणवत होती. त्या रात्री चांदण्यांच्या साक्षीने आम्ही अशा गोष्टी बोललो ज्या कदाचित दिवसा प्रकाशात कधीच बोललो नसतो.
अचानक मला जाणवलं की तिच्या हातावर एक छोटी चांदणी पडली आहे—तिच्या हातात असलेल्या बांगड्यांचा चंदेरी प्रकाश. त्या क्षणी मला जाणीव झाली की, हे लोडशेडिंग माझ्यासाठी शाप नाही तर एक वरदान ठरलं होतं. वीज असती तर कदाचित आम्ही मोबाईलमध्ये व्यस्त असतो किंवा टीव्ही पाहत बसलो असतो.
"साया..." मी हळूच म्हणालो.
"बोल ना," तिने माझ्याकडे वळत विचारलं. तिच्या डोळ्यांत चांदण्यांचं प्रतिबिंब पडलं होतं.
"जर हे लोडशेडिंग कधीच संपलं नाही तर?" मी गमतीने विचारलं.
ती मंद हसली आणि म्हणाली, "तर कदाचित आपण एकमेकांना जास्त चांगल्या प्रकारे ओळखू शकू."
त्या एका वाक्यात खूप काही दडलेलं होतं. वाऱ्याची एक मोठी झुळूक आली आणि आजूबाजूच्या माडाची झाडं डोलू लागली. वातावरणात मोगऱ्याचा सुगंध दरवळला. तो क्षण इतका जादुई होता की शब्द अपुरे पडत होते. आम्ही दोघंही शांत झालो, पण त्या शांततेतही एक संवाद सुरू होता.
दोन तासानंतर अचानक खालच्या अंगणातला बल्ब पेटला. वीज परत आली होती. तो कृत्रिम प्रकाश आमच्या डोळ्यांना बोचू लागला.
"लाईट आली!" साया म्हणाली, पण तिच्या आवाजात आनंद कमी आणि थोडी रुखरुख जास्त होती.
आम्ही दोघं खाली जायला उठलो. पायऱ्या उतरताना तिने मागे वळून पाहिलं आणि म्हणाली, "उद्या पुन्हा लोडशेडिंग व्हावं अशी प्रार्थना करूया का?"
मी फक्त हसलो. त्या रात्री मला समजलं की, आयुष्यातील सर्वात सुंदर नाती ही महागड्या हॉटेल्समध्ये नाही, तर लोडशेडिंगच्या अंधारात आणि चांदण्यांच्या साक्षीने विणली जातात.
दुसऱ्या दिवशी पुन्हा लोडशेडिंग झालं की नाही माहिती नाही, पण माझ्या मनाचं लोडशेडिंग मात्र कायमचं गेलं होतं, कारण मला सायामध्ये एक नवीन मैत्रीण आणि कदाचित त्यापेक्षाही जास्त काहीतरी सापडलं होतं........
समाप्त...
