मोठा माणूस
साठ हजार रुपये. माझ्या हातात एवढे पैसे कधीच नव्हते. लॉजच्या त्या छोट्या टेबलवर मी नोटा मोजत होतो आणि राम माझ्याकडे बघत होता, त्याच्या डोळ्यात भीती आणि आनंद दोन्ही होते.
"भाऊ, आता काय?" राम म्हणाला.
मी म्हणालो "आता आपण फक्त दुकानदार नाही, आपण सिस्टम आहोत."
पण मला माहिती नव्हतं, बीडमध्ये सिस्टम फक्त एकाच माणसाची चालते.
त्याचं नाव भाऊसाहेब.
दुसऱ्या दिवशी सकाळीच त्याचा माणूस आला. काळा शर्ट, गळ्यात सोन्याची चैन. तो लॉजच्या दारात उभा राहून म्हणाला, "भाऊसाहेबांनी बोलावलंय. आत्ताच्या आत्ता."
रामचा चेहरा पांढरा पडला. तो म्हणाला "भाऊ नको जाऊ, भाऊसाहेब म्हणजे... तो माणूस चांगला नाही. त्याने मागच्या वर्षी एका पोराचं दुकान बंद पाडलं होतं."
मी पिशवीत साठ हजार ठेवले आणि उठलो. मी घाबरलो होतो, पण माझ्या भिंतीवरचा दुसरा नियम आठवला - "जेव्हा मोठा मासा समोर येईल, तेव्हा पळायचं नाही, त्याच्याच तळ्यात पोहायला शिकायचं."
भाऊसाहेबचं ऑफिस म्हणजे एक मोठं गोडाऊन होतं. आतमध्ये 20 लोक काम करत होते. आणि मध्यभागी एका मोठ्या खुर्चीत भाऊसाहेब बसले होते. वय असेल 50, पण डोळ्यात अशी जरब होती की समोरचा माणूस आपोआप खाली बघेल.
त्याने मला वरपासून खालपर्यंत बघितलं.
"तूच का तो जय? सगळ्या बीडमध्ये तुझीच चर्चा आहे," तो हसला पण ते हसू थंड होतं. "ऐकलंय तू माझ्या दुकानदारांना स्वस्तात माल देतोस. माझा धंदा बंद करायचा आहे का?"
मी शांतपणे उभा राहिलो. म्हणालो "नाही भाऊसाहेब, मी तुमचा धंदा बंद नाही करत, मी धंदा वाढवतोय."
तो मोठ्याने हसला. "वाढवतोय? कसा?"
हा माझा क्षण होता.
मी म्हणालो "भाऊसाहेब, तुम्ही होलसेलर आहात. तुम्ही 100 रुपयाची वस्तू 130 ला देता, कारण तुम्हाला दुकानदाराकडून लगेच पैसे हवे असतात. पण मी काय करतो? मी त्याच दुकानदाराला म्हणतो - तू मला 10 रुपये रोज दे, मी तुला तीच वस्तू 110 ला देईन. त्याला वाटतं स्वस्त मिळतंय, आणि मला रोज पैसे मिळतात."
भाऊसाहेबचे डोळे बारीक झाले. तो हुशार होता, त्याला लगेच गणित कळलं.
"म्हणजे तू सावकारी आणि दुकानदारी एकत्र केलीस," तो म्हणाला.
"हो," मी म्हणालो. "आणि ह्याच मॉडेलने मी 7 दिवसात साठ हजार कमावले. तुमच्या एका दुकानाने एवढे कमावले असतील का ह्या आठवड्यात?"
खोलीत शांतता पसरली. त्याचे माणसे माझ्याकडे रागाने बघत होते.
भाऊसाहेब उठला. माझ्या जवळ आला. म्हणाला "पोरा, तुझ्यात हिंमत आहे. पण एक सांगू? तू ज्या सात दुकानदारांना माल देतोस, ते सगळे माझ्याकडून उधारीवर माल घेतात. मी एक फोन केला तर उद्या सकाळी त्यांना माझे पैसे परत द्यावे लागतील. आणि मग तुझी सिस्टम संपेल."
हा धमकीचा क्षण होता. माझ्या पायाखालची जमीन सरकली.
पण मी हार मानली नाही. मी माझ्या पिशवीतून साठ हजार काढले आणि त्याच्या टेबलवर ठेवले.
"भाऊसाहेब, हे घ्या. हे माझे सगळे पैसे आहेत. पण हे पैसे घेऊन मला संपवू नका. मला तुमचा पार्टनर बनवा."
तो चकित झाला.
मी पुढे म्हणालो "तुमच्याकडे माल आहे, गोडाऊन आहे, 30 वर्षांचा अनुभव आहे. माझ्याकडे आयडिया आहे आणि 7 दुकानदारांचा विश्वास आहे. जर आपण दोघे एकत्र आलो, तर आपण बीड नाही, पूर्ण महाराष्ट्रात हे मॉडेल लावू शकतो. तुम्ही मला तुमचा मुलगा समजा, नोकर नको."
भाऊसाहेबने त्या साठ हजारांकडे बघितलं, मग माझ्याकडे बघितलं.
तो म्हणाला "तू वेडा आहेस. सगळे पैसे माझ्या टेबलवर ठेवतोयस."
मी म्हणालो "विश्वास ठेवण्यासाठी कधीतरी सगळं पणाला लावावं लागतं."
त्याच क्षणी दारातून राम धावत आला. तो घाबरला होता, त्याला वाटलं मला मारत असतील. तो ओरडला "भाऊसाहेब, जयला काही करू नका, त्याच्याऐवजी मला मारा!"
भाऊसाहेबने रामकडे बघितलं, मग माझ्याकडे बघितलं आणि जोरात हसला.
"एक पैशासाठी जीव देणारा मित्र आणि पैशापेक्षा आयडियावर विश्वास ठेवणारा मालक... आजकाल अशी पोरं मिळत नाहीत," तो म्हणाला. त्याने ते साठ हजार माझ्याकडे ढकलले. "पैसे ठेव तुझ्याकडेच. उद्या सकाळी 9 वाजता ये. आपण नवीन कंपनी काढूया."
मी बाहेर आलो तेव्हा माझ्या अंगातून घाम निघत होता. पण मी जिंकलो होतो.
रामने मला मिठी मारली. म्हणाला "भाऊ, आपण वाचलो."
मी म्हणालो "नाही राम, आपण वाचलो नाही, आपण मोठे झालो."
त्या रात्री लॉजवर परत आल्यावर मी भिंतीवर तिसरा नियम लिहिला.
नियम 3: मोठ्या माणसाला हरवायचं नसतं, त्याला आपला करायचं असतं.
क्रमश:---
