भाग १: फाईल क्रमांक BT-001
मुंबई. रात्रीचे १०:४५.
दक्षिण मुंबईतील एका भव्य सरकारी इमारतीचा पाचवा मजला पूर्णपणे शांततेत बुडाला होता. दिवसभर अधिकारी, कंत्राटदार आणि फाईल्सच्या ढिगाऱ्यांनी गजबजणारं हे ऑफिस आता एखाद्या भुताटकीच्या वाड्यासारखं भासत होतं. कॉरिडॉरमधील बहुतेक दिवे बंद झाले होते, फक्त कोपऱ्यातल्या एका केबिनमधून संगणकाच्या स्क्रीनचा मंद निळा प्रकाश बाहेर पडत होता.
त्या केबिनच्या दारावर एका पाटीवर लिहिलं होतं—'आर्यन देशमुख – वरिष्ठ डॉक्युमेंट Controller'.
आर्यनने खुर्चीत मागे टेकून बसत आपल्या चष्म्याचा काच पुसला. डोळ्यांवर प्रचंड ताण आला होता. वय वर्षे ४१, कपाळावर अनुभवाच्या काही आठी रेषा आणि डोळ्यांत कामाची कमालीची अचूकता. गेल्या दहा वर्षांत त्याने अनेक मोठ्या कंपन्यांमध्ये आणि सरकारी प्रकल्पांमध्ये 'Building Information Modeling' (BIM) आणि डॉक्युमेंटेशनचं काम पाहिलं होतं. लाखो पानांचे नकाशे, मंजुरीची पत्रं, आणि कराराचे दस्तऐवज त्याच्या हाताखालून गेले होते. त्याच्यासाठी फाईल्स म्हणजे केवळ कागद नव्हते, तर त्या प्रकल्पाचा कणा होत्या.
तो एक साधा मध्यमवर्गीय माणूस होता. कल्याणला राहणारं त्याचं छोटं कुटुंब—पत्नी आणि एक लहान मुलगी. दररोज लोकल ट्रेनचा गर्दीचा प्रवास करून ऑफिसला येणे, शांतपणे आपलं काम करणे आणि वादापासून दूर राहणे, हाच त्याचा स्वभाव होता. पण आज त्याचं काम नेहमीपेक्षा वेगळं आणि जबाबदारीचं होतं. एका मोठ्या राष्ट्रीय पायाभूत सुविधा प्रकल्पाच्या (Infrastructure Project) जुन्या फाईल्स तपासून त्यांचे डिजिटल आर्काइव्ह तयार करणे आणि ते मुख्य सरकारी सर्व्हरवर अपलोड करणे.
"अजून फक्त एकच फोल्डर... आणि मग आजचं काम संपलं. ११:३० ची लोकल पकडता येईल," आर्यन स्वतःशीच पुटपुटला. त्याने बाजूला ठेवलेल्या पाण्याच्या बॉटलमधून एक घोट घेतला.
त्याने माऊस फिरवला. स्क्रीनवर 'सिंघानिया इन्फ्रास्ट्रक्चर' या देशातील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेट कंपनीकडून आलेल्या शेवटच्या फोल्डरची यादी उघडली. त्या प्रकल्पाचं नाव होतं—'प्रोजेक्ट सुरक्षा कवच'. कागदपत्रांनुसार हा देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेसाठी उभारला जाणारा एक अत्यंत महत्त्वाचा बोगदा प्रकल्प होता.
आर्यनने एकापाठोपाठ एक फाईल्स तपासायला सुरुवात केली. सगळं काही नियमाप्रमाणे होतं. पण अचानक, त्या फोल्डरच्या अगदी तळाशी असलेल्या एका सब-फोल्डरवर त्याची नजर खिळली.
त्या फोल्डरला कोणतंही अधिकृत नाव नव्हतं. त्यावर फक्त एक कोड लिहिला होता—'BT-001'.
"BT-001? हे कोणत्या रिकॉर्डमध्ये नाहीये. सिंगानियाच्या मास्टर इंडेक्स फाईलमध्येही या कोडचा उल्लेख नव्हता," आर्यनच्या डॉक्युमेंट कंट्रोलरच्या चतुर मेंदूने लगेच धोक्याची घंटा वाजवली. जेव्हा सिस्टीममध्ये अशी अनामित फाईल असते, तेव्हा त्यामागे सहसा काहीतरी लपवण्याचा प्रयत्न असतो.
कुतूहलापोटी त्याने त्या फोल्डरवर डबल-क्लिक केलं.
स्क्रीन काही सेकंदांसाठी पूर्णपणे पांढरी झाली. एक नवीन विंडो उघडली, ज्यावर मोठ्या अक्षरात लिहिलं होतं:
PROJECT: BLACK TAJ
CLASSIFIED - ACCESS LEVEL: ALPHA ONLY
आर्यनने कपाळावर आठ्या आणल्या. 'ब्लॅक ताज?' प्रोजेक्ट सुरक्षा कवचच्या फाईल्समध्ये 'ब्लॅक ताज' नावाचा कोणताही प्रकल्प अधिकृतपणे मंजूर झालेला नव्हता. "बहुतेक सिस्टीम टेस्टिंगसाठी क्रिएट केलेली एखादी डमी फाईल असावी," आर्यनने विचार केला आणि तो हसला.
त्याने पुढे क्लिक करून त्यातील मुख्य PDF दस्तऐवज उघडला. पण पहिल्या पानावर जे काही लिहिलं होतं, ते पाहून आर्यनच्या चेहऱ्यावरचं हसू गायब झालं. संपूर्ण स्क्रीनवर लाल रंगात ठळक अक्षरात एकच वाक्य लिहिलं होतं:
"जर तू ही फाइल उघडली असेल, तर पुढचे सात दिवस तू जिवंत राहशील याची खात्री नाही. क्लोज द सिस्टीम नाऊ."
आर्यन काही क्षण स्तब्ध झाला. त्याचा श्वास रोखला गेला. हे एखाद्या प्रँकसारखं (विनोद) वाटत होतं, पण सरकारी आणि सुरक्षित सर्व्हरवर असा विनोद कोणी करेल? हे शक्यच नव्हतं.
त्याचा मध्यमवर्गीय मेंदू म्हणाला, 'फाइल बंद कर आणि घरी निघ.' पण त्याच्यातील प्रोफेशनल डॉक्युमेंट कंट्रोलर त्याला थांबवून ठेवत होता. त्याने त्याच्या व्यावसायिक सवयीनुसार झटपट त्या फाईलच्या 'Metadata' मध्ये जाऊन फाईलची मूळ हिस्ट्री तपासण्याचा प्रयत्न केला. त्याला पाहायचं होतं की ही फाईल कोणी आणि कधी अपलोड केली आहे. त्याने पाहिलं की, फाईलचा आकार प्रचंड मोठा होता—अनेक गिगाबाइट्स (GB) डेटा.
आर्यनने फाईलचे पहिले काही पाने स्क्रोल केली. तिथे काही बिलिंग स्टेटमेंट्स आणि मटेरियल अप्रूव्हल ऑर्डर्स होत्या. 'प्रोजेक्ट सुरक्षा कवच'साठी सरकारने मंजूर केलेला १०,००0 कोटींचा निधी कागदपत्रांवर 'साहित्य खरेदी' म्हणून दाखवला गेला होता, पण त्या साहित्याचा पुरवठा थेट 'ब्लॅक ताज' नावाच्या एका अज्ञात प्रोजेक्टच्या अकाऊंटवर ट्रान्सफर झाला होता. हा देशातील सर्वात मोठा इन्फ्रास्ट्रक्चर घोटाळा होता.
त्याहून धक्कादायक म्हणजे, खाली एका डिजिटल नकाशाची लिंक होती. आर्यनने त्यावर क्लिक केलं. स्क्रीनवर मुंबईच्या पश्चिमेला समुद्राच्या खाली बांधल्या जाणाऱ्या बोगद्याचे ३D मॉडेल उघडले. पण एका वरिष्ठ डॉक्युमेंट कंट्रोलरच्या नजरेने त्या नकाशातील सर्वात मोठा लूपहोल पकडला.
नकाशाच्या अधिकृत लेयरच्या खाली, आणखी एक हिडन (लपवलेली) लेयर होती. बोगद्याच्या रचनेमधून एक गुप्त रस्ता जमिनीच्या खाली ७ मजले खोल जाणाऱ्या एका प्रचंड मोठ्या इमारतीकडे जात होता. त्या इमारतीचे डिझाईन कोणत्याही टनेलसारखं नव्हतं, तर ते एका हाय-टेक 'डेटा कमांड सेंटर'सारखं होतं. तिथे देशातील सर्वात प्रमुख राजकारण्यांची, मंत्र्यांची आणि उद्योगपतींची नावे आणि त्यांच्या नावापुढे 'Access Granted' असे कोड्स लिहिले होते. हा केवळ घोटाळा नव्हता, तर देशातील शक्तिशाली लोकांना ब्लॅकमेल करण्यासाठी बनवलेलं एक डिजिटल साम्राज्य होतं!
तेवढ्यात, स्क्रीनच्या उजव्या कोपऱ्यात एक मेसेज फ्लॅश झाला:
"WARNING: UNAUTHORIZED ACCESS DETECTED. IP TRACKING IN PROGRESS..."
"शिट! सिस्टीमने मला ट्रॅक केलंय!" आर्यन घाबरला. त्याने लगेच फाईल बंद करण्याचा प्रयत्न केला, पण माऊसचा कर्सर लॉक झाला होता. कीबोर्डवरून कमांड्स जात नव्हत्या.
तेवढ्यात, खिडकीबाहेरून येणारा मुंबईचा नेहमीचा हलका आवाज अचानक थांबल्यासारखा वाटला.
खटक!
एक मोठा आवाज झाला आणि संपूर्ण पाचव्या मजल्याचा वीजपुरवठा खंडित झाला. ऑफिसमधील एसी बंद झाले. सर्व दिवे विझले. संपूर्ण मजला एका गडद, भयानक अंधारात बुडाला.
फक्त आर्यनच्या समोर असलेल्या संगणकाची स्क्रीन चालू होती, कारण तो युपीएस (UPS) बॅकअपवर होता. त्या निळ्या प्रकाशात आर्यनचा घामेजलेला चेहरा चमकत होता. त्याचा छातीचा ठोका चुकला. त्याला जाणवलं की तो एका अशा चक्रव्यूहात अडकला आहे जिथून बाहेर पडणं सोपं नाही.
स्क्रीनवरील PDF फाईल स्वतःहून बंद झाली. संपूर्ण स्क्रीन काळी पडली. आणि त्या काळ्या स्क्रीनवर पांढऱ्या अक्षरांमध्ये एक नवीन ओळ टाईप होऊ लागली, जणू कोणीतरी दुसऱ्या ठिकाणाहून त्याचा कॉम्प्युटर ऑपरेट करत होतं.
एक-एक अक्षर स्क्रीनवर आलं:
"D-O-N-'-T L-O-O-K B-E-H-I-N-D Y-O-U."
(तुझ्या मागे पाहू नकोस.)
अंधाऱ्या केबिनमध्ये फक्त आर्यनच्या वेगाने चालणाऱ्या श्वासाचा आवाज येत होता. त्याच्या पाठीवर सरसरून काटा आला.
त्याला वाटलं हा सिस्टीमचा एखादा एरर असावा, पण त्याच क्षणी केबिनच्या दारापाशी, अंधारात, त्याला कोणाच्यातरी बुटांचा हलका आवाज ऐकू आला. चामड्याचे बूट फरशीवर घासल्याचा तो स्पष्ट आवाज होता.
कोणीतरी शांतपणे चालत त्याच्या केबिनमध्ये आलं होतं... आणि आता ते आर्यनच्या अगदी मागे येऊन उभं राहिलं होतं. त्याच्या मानेवर कोणाचातरी उष्ण श्वास जाणवत होता.
आर्यनचा हात माऊसवरच थरथरत होता. डोळ्यांसमोर स्क्रीनवर अजूनही तोच मेसेज चमकत होता—'तुझ्या मागे पाहू नकोस.'