सप्टेंबर १९३९ मध्ये पोलंडचा घास घेतल्यानंतर युरोपमध्ये महायुद्धाचा भडका उडाला होता. हिटलरला वाटत होते की तो अजिंक्य आहे, पण त्याच्याच देशात एक असा माणूस होता ज्याने हिटलरला संपवण्याचा एक महाभयंकर कट रचला होता. हा कोणी लष्करी अधिकारी किंवा राजकीय नेता नव्हता, तर तो एक अत्यंत सामान्य सुतार (Carpenter) होता. त्याचे नाव होते—जॉहान जॉर्ज एल्सर.
एल्सरला हे पक्के समजले होते की हिटलर जर्मनीला आणि संपूर्ण जगाला महाविनाशाकडे घेऊन चालला आहे. युद्ध थांबवण्याचा एकच मार्ग होता—हिटलरला ठार मारणे!
म्युनिकचे बियर हॉल आणि एल्सरचा गुप्त कट
दरवर्षी ८ नोव्हेंबरला हिटलर म्युनिकच्या 'बर्गरब्राऊकेलर' (Bürgerbräukeller) नावाच्या ऐतिहासिक बियर हॉलमध्ये भाषण देण्यासाठी येत असे. कारण ८ नोव्हेंबर १९२३ रोजी याच बियर हॉलमधून हिटलरने आपले पहिले बंड पुकारले होते. या दिवसाची आठवण म्हणून तिथे दरवर्षी मोठा कार्यक्रम होत असे, ज्याला हिटलर आणि नाझी पक्षाचे सर्व मोठे नेते उपस्थित राहत असत.
एल्सरने ठरवले की याच ठिकाणी तो हिटलरचा खात्मा करेल. त्याने तब्बल एक वर्ष आधीच या कटाची तयारी सुरू केली. तो रोज रात्री लपून त्या बियर हॉलमध्ये जायचा. ज्या स्टेजवर उभे राहून हिटलर भाषण देणार होता, त्या स्टेजच्या अगदी मागच्या मुख्य खांबाला (Pillar) त्याने रात्रीच्या अंधारात पोखरून आत एक जागा तयार केली.
एल्सर हा घड्याळे बनवण्यातही तरबेज होता. त्याने अत्यंत हुशारीने एक 'टाईम बॉम्ब' तयार केला. हा बॉम्ब त्याने त्या खांबाच्या आत लपवून ठेवला आणि त्याचे टायमर अशा प्रकारे सेट केले की, ८ नोव्हेंबरच्या रात्री ठीक ९ वाजून २० मिनिटांनी तो बॉम्ब फुटेल. कारण दरवर्षी हिटलरचे भाषण रात्री १० वाजेपर्यंत चालत असे.
८ नोव्हेंबर १९३९ ची ती थरारक रात्र
८ नोव्हेंबरची रात्र उजाडली. बियर हॉल हजारो नाझी समर्थकांनी खचाखच भरला होता. हिटलर स्टेजवर आला आणि त्याने नेहमीप्रमाणे आपले धडाडते आणि आक्रमक भाषण सुरू केले.
स्टेजच्या मागे असलेल्या त्या खांबाच्या आत लपवलेल्या बॉम्बचे घड्याळ टिक-टिक करत पुढे सरकत होते. रात्रीचे ९ वाजले... ९ वाजून ५ मिनिटे झाली... ९ वाजून १० मिनिटे झाली. बॉम्ब फुटायला आता फक्त १० मिनिटे बाकी होती आणि हिटलर बरोबर त्या बॉम्बच्या समोर उभा राहून भाषण देत होता!
पण अचानक नियतीने आपला खेळ बदलला.
नेहमीप्रमाणे भाषण संपल्यानंतर हिटलर रात्री विमानाने बर्लिनला परत जात असे. पण त्या रात्री म्युनिकमध्ये प्रचंड धुके होते, त्यामुळे विमानाचे उड्डाण रद्द करण्यात आले. हिटलरला आता खास ट्रेनने बर्लिनला जावे लागणार होते आणि ट्रेनची वेळ चुकवू नये म्हणून त्याने आपले भाषण नेहमीपेक्षा लवकर संपवण्याचा निर्णय घेतला.
१३ मिनिटांचा फरक आणि मृत्यूची हुलकावणी
हिटलरने आपले भाषण आटोपते घेतले आणि तो रात्री ठीक ९ वाजून ७ मिनिटांनी स्टेजवरून खाली उतरला. तो आणि त्याचे प्रमुख अधिकारी घाईघाईने बियर हॉलमधून बाहेर पडले आणि रेल्वे स्टेशनकडे निघाले.
हिटलरच्या जाण्यानंतर बरोबर १३ मिनिटांनी—रात्री ९ वाजून २० मिनिटांनी एक भयंकर स्फोट झाला! धुव्वाऽऽऽ!
तो स्फोट इतका शक्तिशाली होता की स्टेजच्या मागचा तो मुख्य खांब कोसळला आणि संपूर्ण बियर हॉलचे छत खाली आले. जिथे काही मिनिटांपूर्वी हिटलर उभा होता, तिथे आता फक्त ढिगारा होता. या स्फोटात ८ नाझी जागेवरच ठार झाले आणि ६० पेक्षा जास्त लोक गंभीर जखमी झाले. जर हिटलर आणखी १३ मिनिटे त्या स्टेजवर थांबला असता, तर दुसऱ्या महायुद्धाचा इतिहास तिथेच बदलला असता आणि लाखो लोकांचे प्राण वाचले असते!
नियतीचा खेळ आणि वाढलेला अहंकार
जेव्हा हिटलरला वाटेत आपल्या खास ट्रेनमध्ये या स्फोटाची बातमी समजली, तेव्हा तो क्षणभर थक्क झाला. पण त्यानंतर त्याच्या डोळ्यांत एक वेगळीच चमक आली.
तो आपल्या अधिकाऱ्यांना म्हणाला, मी आज केवळ नियतीमुळे जिवंत वाचलो आहे! याचा अर्थ असा की निसर्गाला आणि देवाला माझ्याकडून काहीतरी खूप मोठे काम करून घ्यायचे आहे, म्हणूनच त्याने मला वाचवले.
या घटनेमुळे हिटलरचा स्वतःवरचा विश्वास हजार पटीने वाढला. आपण अमर आहोत, असा त्याचा समज झाला. आता त्याला कोणीही अडवू शकत नव्हते. मृत्यूच्या दाढेतून परत आल्यानंतर आता हिटलरच्या नजरा युरोपच्या पश्चिमेकडे वळल्या.
पोलंड संपले होते. आता वेळ आली होती फ्रान्सला आणि ब्रिटनला त्यांची जागा दाखवण्याची!
