महायुद्धाची पहिली ठिणगी आणि 'व्हर्सायचा तह' २८ जून १९१९. फ्रान्सची राजधानी पॅरिसपासून काही अंतरावर असलेला 'व्हर्साय'चा (Versailles) भव्य राजवाडा आज एका ऐतिहासिक आणि तितक्याच तणावपूर्ण घटनेचा साक्षीदार होण्यासाठी सज्ज झाला होता. राजवाड्याच्या बाहेर हजारो लोकांची गर्दी जमली होती. हवेत एक विचित्र शांतता पसरली होती. ही शांतता आनंदाची नव्हती की दुःखाची, ती होती एका अनपेक्षित भविष्याची. तब्बल चार वर्षे संपूर्ण जगाला आपल्या कचाट्यात घेणारे पहिले महायुद्ध आता कुठे शांत झाले होते. पण या चार वर्षांनी जगाला काय दिले होते? लाखो निष्पाप सैनिकांचे छिन्नविछिन्न झालेले मृतदेह, उद्ध्वस्त झालेली शहरे, अनाथ झालेली लहान मुले आणि रक्ताने माखलेली युरोपची भूमी. युद्धात सहभागी झालेल्या प्रत्येक देशाचे कंबरडे मोकळे झाले होते. संपूर्ण युरोपवर जणू शोकाकळा पसरली होती. पण आज, या विनाशाचा अधिकृत शेवट होणार होता. शांततेचा एक नवीन मसुदा लिहिला जाणार होता.
द्वितिय महायुद्ध - भाग 1
भाग १: महायुद्धाची पहिली ठिणगी आणि 'व्हर्सायचा तह' २८ जून १९१९. फ्रान्सची राजधानी पॅरिसपासून काही अंतरावर असलेला 'व्हर्साय'चा (Versailles) राजवाडा आज एका ऐतिहासिक आणि तितक्याच तणावपूर्ण घटनेचा साक्षीदार होण्यासाठी सज्ज झाला होता. राजवाड्याच्या बाहेर हजारो लोकांची गर्दी जमली होती. हवेत एक विचित्र शांतता पसरली होती. ही शांतता आनंदाची नव्हती की दुःखाची, ती होती एका अनपेक्षित भविष्याची. तब्बल चार वर्षे संपूर्ण जगाला आपल्या कचाट्यात घेणारे पहिले महायुद्ध आता कुठे शांत झाले होते. पण या चार वर्षांनी जगाला काय दिले होते? लाखो निष्पाप सैनिकांचे छिन्नविछिन्न झालेले मृतदेह, उद्ध्वस्त झालेली शहरे, अनाथ झालेली लहान मुले आणि रक्ताने माखलेली युरोपची भूमी. युद्धात सहभागी ...अजून वाचा
द्वितिय महायुद्ध - भाग 2
रुग्णालयाच्या त्या अंधाऱ्या खोलीतून जेव्हा अॅडॉल्फ हिटलर बाहेर पडला, तेव्हा त्याच्यासमोर एक भकास जर्मनी उभा होता. ज्या देशासाठी त्याने महायुद्धात आपल्या प्राणाची बाजी लावली, तो देश आता आर्थिक आणि सामाजिकदृष्ट्या पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला होता. हिटलरच्या मनात सूडाची आग तर धगधगत होती, पण त्याच्यासमोर सर्वात मोठा प्रश्न हा होता की—बदला घ्यायचा कसा? एक सामान्य सैनिक, ज्याला म्युनिकच्या रस्त्यांवर कोणी ओळखतही नव्हते, तो संपूर्ण जर्मनीचे नशीब कसे बदलणार? सत्तेच्या सर्वोच्च खुर्चीपर्यंत पोहोचण्याचा रस्ता कोणता होता? हिटलर जेव्हा म्युनिकच्या गल्ल्यांमध्ये स्वतःचे अस्तित्व शोधण्यासाठी धडपडत होता, अगदी त्याच वेळी जर्मनीच्या सीमेपलीकडे, इटली देशामध्ये एका अशा वादळाचा जन्म होत होता, ज्याने हिटलरला त्याच्या सर्व ...अजून वाचा
द्वितिय महायुद्ध - भाग 3
नोव्हेंबर १९२३. जर्मनीमधील बावरिया (Bavaria) प्रांताची राजधानी असलेले 'म्युनिक' (Munich) शहर एका मोठ्या राजकीय आणि सामाजिक वादळाच्या उंबरठ्यावर उभे पहिल्या महायुद्धातील पराभव आणि व्हर्सायच्या तहामुळे लादण्यात आलेल्या अवाढव्य दंडामुळे जर्मनीची अर्थव्यवस्था अक्षरशः रसातळाला गेली होती.या काळात जर्मनीत 'हायपरइन्फ्लेशन' (Hyperinflation) म्हणजेच महागाईने असा उच्चांक गाठला होता, ज्याची इतिहासात नोंद नाही. कागदी पैशाची किंमत शून्य झाली होती. एक पावाचा तुकडा घेण्यासाठी लोकांना अब्जावधी 'मार्क्स' (जर्मन चलन) मोजावे लागत होते. लोक बॅगांमध्ये पैसे भरून दुकानात जात होते. कधीकधी लोक चुलीत लाकडे जाळण्याऐवजी पैशांचे बंडल जाळत होते, कारण लाकूड पैशांपेक्षा महाग झाले होते. या भयंकर परिस्थितीमुळे संपूर्ण जर्मन जनतेच्या मनात स्वतःच्या लोकशाही सरकारविरुद्ध ...अजून वाचा