छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसवरून सुटलेली ती लोकल ट्रेन जशी जशी पुढे सरकत होती, तशी तशी मुंबईची चमचमणारी दुनिया मागे सुटत होती आणि एका अंधाऱ्या, गुन्हेगारी जगताची वेशी जवळ येत होती. ट्रेनच्या खिडकीबाहेर रात्रीचा गडद काळोख आणि पावसाची रिमझिम सुरू होती. डब्यातल्या बाकावर एका कोपऱ्यात बसलेला दहा वर्षांचा रुद्रवीर शांत होता. त्याचे डोळे उघडे होते, पण त्याचे लक्ष बाहेरच्या दृश्यांकडे नव्हते. त्याच्या डोळ्यांसमोर अजूनही चिखलात पडलेले त्याचे वडील आणि हवेत उडणाऱ्या त्या पाचशेच्या नोटा फिरत होत्या. खिशात हाताने घट्ट पकडलेली तीच एकमेव चिखलाची नोट त्याची ताकद बनली होती.
ट्रेन अखेर मुंबईच्या पूर्व उपनगरातील एका अशा स्टेशनवर थांबली, जिथली हवाच वेगळी होती. गोवंडी आणि मानखुर्दच्या दरम्यान असलेला हा परिसर. कचऱ्याचे मोठे डेपो, रासायनिक कारखान्यांचा कुबट वास आणि गुन्हेगारीचा सुळसुळाट असलेली ही वस्ती. रुद्र ट्रेनमधून उतरला. त्याच्या पायात चप्पल नव्हती. स्टेशनबाहेर पडताच चिखलाने त्याचे पाय माखले, पण आता त्याला चिखलाची भीती नव्हती. भूक आणि तहानेने त्याचे पोट पाठीला लागले होते. मागच्या २४ तासांत त्याच्या पोटात अन्नाचा एक कणही गेला नव्हता.
दोन दिवस रुद्रने सायन आणि गोवंडीच्या रस्त्यांवर, रेल्वे स्टेशनच्या प्लॅटफॉर्मवर काढले. भुकेने व्याकुळ झाल्यावर त्याने लोकांकडे हात पसरले नाहीत, कारण गरिबीने त्याला अगतिक केले असले तरी त्याचा स्वाभिमान अजून जिवंत होता. एका हॉटेलबाहेर फेकलेले शिळे अन्न खाण्याची वेळ त्याच्यावर आली. ते अन्न घशाखाली उतरवताना त्याच्या डोळ्यात पाणी आले, पण त्याने ते पुसून टाकले आणि स्वतःला बजावले, "हा शेवटचा घास आहे जो तू कोणाचा तरी उष्ट्या तुकड्यावर खातोयस. यानंतर वेळ अशी आणायची की अख्खी दुनिया तुझ्या एका इशाऱ्यावर जेवेल."
रुद्रची ती तीक्ष्ण, शांत नजर आणि चेहऱ्यावरील कमालीचा गंभीर भाव स्टेशन परिसरातील लहान-मोठ्या पाकीटमारांच्या नजरेतून सुटला नाही. तिथल्या स्थानिक टोळ्या लहान मुलांना चोऱ्या करण्यासाठी वापरत असत.
तिसऱ्या दिवशी संध्याकाळी, रुद्र स्टेशनच्या एका खांबाला टेकून बसला होता. तेवढ्यात त्याच्या समोर एक चौदा-पंधरा वर्षांचा मुलगा येऊन उभा राहिला. त्याच्या अंगावर मळकट कपडे होते, गळ्यात एक स्वस्त चैन होती आणि तोंडात गुटखा होता. त्याचे नाव होते 'जग्गू'. जग्गू त्या भागातील लहान चोरांचा म्होरक्या होता.
"ए पोरा, कुठून आलास रे? घरून पळून आलास की काय?" जग्गूने आपल्या खिशात हात घालत विचारले. त्याचा आवाज उद्धट होता.
रुद्रने त्याच्याकडे पाहिले, पण काहीच उत्तर दिले नाही. तो फक्त शांतपणे जग्गूकडे पाहत राहिला. त्याच्या त्या निळ्या, थंड डोळ्यांत अशी काही जरब होती की जग्गूला क्षणभर काय बोलावे ते सुचले नाही.
"अरे बोल की! जीभ गहाण ठेवलीय का? की भीती वाटतीये?" जग्गूने त्याला पायाने हलवण्याचा प्रयत्न केला.
रुद्र झटकन उभा राहिला. त्याचा चेहरा कमालीचा शांत होता, पण मुठी घट्ट आवळल्या होत्या. "मला भीती वाटत नाही. आणि मला कुठे जायचं नाहीये. मला फक्त काम पाहिजे," रुद्र अतिशय शांत आणि धीरगंभीर आवाजात बोलला. दहा वर्षांच्या मुलाच्या तोंडून असा प्रौढ आणि करारी आवाज ऐकून जग्गू चकित झाला.
जग्गू हसला. "काम पाहिजे? आमच्या सारखं काम करायला दम लागतो पोरा. चल आमच्या भाईकडे. तिथे कामही मिळेल आणि पोटभर जेवणही मिळेल. पण भाईच्या समोर शहाणपणा करायचा नाही, समजलं?"
भुकेलेल्या रुद्रला कामाची आणि पैशाची गरज होती. तो मुकाट्याने जग्गूच्या मागे चालू लागला. जग्गू त्याला गोवंडीच्या एका जुन्या, मोडकळीस आलेल्या आणि निर्जन गोदामाच्या दिशेने घेऊन गेला. हे गोदाम बाहेरून बंद दिसायचे, पण आतून अंडरवर्ल्डच्या एका छोट्या साम्राज्याचा अड्डा होता.
गोदामाच्या आत पाऊल ठेवताच हवेत दारूचा, सिगारेटचा धूर आणि गांजाचा उग्र वास पसरलेला होता. तिथे अनेक धिप्पाड माणसे बसून जुगार खेळत होती, काही जण तलवारी आणि वस्तरे धार लावत होते. गोदामाच्या मध्यभागी एका मोठ्या, लाकडी आलिशान खुर्चीवर एक अत्यंत धिप्पाड, काळाकट्ट माणूस बसला होता. त्याच्या डाव्या गालावर तलवारीच्या वाराचा मोठा आणि जुना वण होता, ज्यामुळे त्याचा चेहरा अधिकच हिंस्त्र दिसत होता. त्याचे नाव होते 'भास्कर भाई'.
भास्कर भाई हा त्या भागातील छोटा पण क्रूर अंडरवर्ल्ड किंग होता. बांधकाम व्यावसायिकांकडून खंडणी गोळा करणे, समुद्राच्या मार्गाने येणाऱ्या अमली पदार्थांची आणि शस्त्रांची तस्करी करणे आणि लहान मुलांकडून चोऱ्या करून घेणे, हे त्याचे मुख्य धंदे होते. पोलिसांनीही त्याच्या नावाची धास्ती घेतली होती.
"भाई, हा नवीन पोरा मिळालाय स्टेशनवर. घरून पळून आलाय वाटतं. एकदम कडक माल आहे, डोळ्यात भीतीचा एक थेंबही नाहीये," जग्गूने भास्कर भाईसमोर जाऊन हात जोडत सांगितले.
भास्कर भाईने आपल्या हातातील विदेशी दारूचा ग्लास टेबलवर ठेवला. त्याने आपली तीक्ष्ण नजर रुद्रवर रोखली. रुद्र त्याच्या समोर उभा होता. सामान्यतः भास्कर भाईसमोर येताच मोठी मोठी माणसे थरथर कापायची, पण हा दहा वर्षांचा मुलगा जमिनीकडे न बघता थेट भास्कर भाईच्या डोळ्यात डोळे घालून उभा होता.
"नाव काय रे तुझं?" भास्करने आपल्या कडक, घोगऱ्या आवाजात विचारले.
"नाव विसरलो मी. मला फक्त काम पाहिजे," रुद्र अतिशय शांतपणे म्हणाला.
गोदामात क्षणभर शांतता पसरली. जुगार खेळणारे गुंडही खेळ थांबवून या लहान मुलाकडे पाहू लागले. भास्कर भाई खुर्चीवरून उठला आणि चालत रुद्रच्या जवळ आला. तो रुद्रपेक्षा तिप्पट मोठा होता. त्याने रुद्रच्या हनुवटीला पकडले आणि त्याचे तोंड वर केले.
"नाव विसरलास? बरं आहे. या दुनियेत जुनी नावं विसरावीच लागतात. काम पाहिजे तुला? काय करू शकतोस? लोकांची पाकीटं मारू शकतोस? पोलिसांवर दगड फेकू शकतोस? की लोकांवर वस्तऱ्याने वार करू शकतोस?" भास्कर कुत्सितपणे हसला.
"तुम्ही सांगाल ते सगळं करेन. काय करायचंय मला फरक पडत नाही. पण मला मोबदल्यात पैसा पाहिजे. खूप पैसा," रुद्रने थेट सांगितले. त्याच्या आवाजात बालसुलभता नव्हती, तर एक व्यावसायिक स्पष्टता होती.
भास्कर भाई मोठ्याने हसला. त्याचे हसणे गोदामात घुमले. "बघा रे पोरांनो, या लहानग्याला पैसा पाहिजे! ठीक आहे, आजपासून तू या गोदामात राहशील. जेवण मिळेल आणि कपडे मिळतील. सुरुवातीला मोठी कामं नाही मिळणार. आधी अड्ड्याची साफसफाई करायची, दारूच्या बाटल्या पोहोचवायच्या. जसा विश्वास जिंकेल, तसा पैसा मिळेल."
रुद्रची अंडरवर्ल्डमधील सफर इथून अधिकृतपणे सुरू झाली. सुरुवातीचे काही महिने त्याला अत्यंत हलकी कामे मिळाली. जुगाराच्या अड्ड्यावर साफसफाई करणे, गुंडांना दारू आणून देणे, आणि भास्कर भाईच्या वेगवेगळ्या अड्ड्यांवर निरोप पोहोचवणे. पण रुद्र सामान्य मुलांसारखा नव्हता. तो फक्त काम करत नव्हता, तर तो अत्यंत हुशार होता. तो गोदामात बसून भास्कर भाईच्या प्रत्येक बेकायदेशीर धंद्याचा, त्याच्या नेटवर्कचा, माल कुठून येतो, कुठे जातो, पोलीस कधी येतात आणि भास्करचे शत्रू कोण आहेत, या सगळ्याचा बारकाईने अभ्यास करत होता. त्याचा मेंदू एखाद्या सुपरकॉम्प्युटरसारखा चालत होता.
दोन वर्षांत रुद्र बारा वर्षांचा झाला. या दोन वर्षांत त्याने स्वतःच्या शरीरावर अफाट मेहनत घेतली होती. गोदामात पडलेल्या दारूच्या जड क्रेट्स, लोखंडी पाईप्स उचलून त्याने आपले शरीर मजबूत बनवले होते. रात्रीच्या वेळी जेव्हा सगळे गुंड दारू पिऊन झोपायचे, तेव्हा रुद्र गोदामाच्या छतावर जाऊन वस्तीतील एका जुन्या अखाड्यातून चोरून शिकलेले कुस्तीचे पैलू आणि स्वसंरक्षणाचे धडे गिरवायचा. त्याचे शरीर आता लवचिक आणि पोलादी बनू लागले होते.
त्याच काळात, रुद्रच्या आयुष्यात एक मोठी घटना घडली, ज्याने भास्कर भाईच्या मनात त्याच्याबद्दल असलेला अविश्वास कायमचा मिटवला.
भास्कर भाईचे साम्राज्य वाढत होते, आणि त्यामुळे त्याचा कट्टर शत्रू, गँगस्टर 'शमशेर', अत्यंत जळत होता. शमशेरला गोवंडीवरील भास्करची पकड सैल करायची होती. एक दिवस दुपारच्या वेळी, जेव्हा गोदामात फक्त भास्कर भाई आणि त्याचे दोन-तीन विश्वासू रक्षकच होते, आणि बाकीचे गुंड वसुलीसाठी बाहेर गेले होते, तेव्हा शमशेरच्या पाच सशस्त्र गुंडांनी गोदामावर अचानक हल्ला केला.
ते गुंड हातात तलवारी आणि कट्टे (देशी बंदुका) घेऊन आत घुसले. त्यांनी आत येताच गोळीबार सुरू केला. भास्कर भाईचे रक्षक काही समजण्यापूर्वीच रक्ताच्या थारोळ्यात कोसळले. भास्कर भाईने आपली बंदूक काढण्याचा प्रयत्न केला, पण एका गुंडाने त्याच्या हातावर तलवारीने वार केला. बंदूक दूर पडली आणि भास्कर भाई जखमी होऊन जमिनीवर कोसळला.
"खेळ संपला भास्कर! आज तुझा हा अड्डा आणि तुझं आयुष्य दोन्ही आमचं झालं," शमशेरचा मुख्य शूटर म्हणाला. त्याने आपली देशी बंदूक थेट भास्कर भाईच्या छातीवर रोखली. भास्कर मृत्यूच्या छायेत होता.
गोदामाच्या कोपऱ्यात दारूचे क्रेट्स गोठवणारा बारा वर्षांचा रुद्र हे सगळं पाहत होता. त्याच्याकडे पळून जाण्याचा पर्याय होता, पण त्याने विचार केला – जर आज भास्कर मेला, तर त्याचे काय होईल? त्याला पुन्हा रस्त्यावर जावे लागेल. त्याचे पैशाचे साम्राज्य उभे करण्याचे स्वप्न अपुरे राहील. भास्कर भाईच्या मृत्यूनंतर त्याला नवी संधी मिळणार नाही.
रुद्रच्या डोळ्यात एक भयानक हिंस्त्रता आली. तो बिबट्यासारखा शांतपणे पण वेगाने पुढे सरकला. जमिनीवर एक जड लोखंडी रॉड पडला होता. रुद्रने तो रॉड दोन्ही हातांनी घट्ट पकडला. तो गुंड भास्करवर गोळी झाडणार, अगदी त्याच मायक्रोसेकंदाला रुद्रने मागून हवेत उडी घेतली आणि पूर्ण ताकदीनिशी तो लोखंडी रॉड त्या गुंडाच्या डोक्यात मागून मारला.
खचक! एका करड्या आवाजासोबत गुंडाची कवटी फुटली. तो ओरडण्याची संधी मिळण्यापूर्वीच रक्ताच्या थारोळ्यात जमिनीवर पडला. त्याची बंदूक हातामधून सुटून दूर पडली.
बाकीचे चार गुंड अवाक झाले. त्यांनी मागे वळून पाहिले, तर समोर एक बारा वर्षांचा मुलगा हातात रक्ताने माखलेला रॉड घेऊन उभा होता. त्याचे निळे डोळे रागाने लाल झाले होते आणि शरीराची प्रत्येक नसा ताणली गेली होती.
"या पोराला संपवा!" दुसरा गुंड ओरडला आणि तो रुद्रच्या दिशेने तलवार घेऊन धावला.
पण रुद्रने दोन वर्षे केवळ साफसफाई केली नव्हती, त्याने शरीराला मशिनीसारखे तयार केले होते. तो चपळाईने बाजूला सरकला. गुंडाचा तलवारीचा वार हवेत गेला. रुद्रने जमिनीवर पडलेली ती देशी बंदूक अत्यंत वेगाने उचलली. त्याने आयुष्यात कधीच बंदूक चालवली नव्हती, पण त्याचे लक्ष आणि एकाग्रता अचूक होती. त्याने थेट ट्रिगर दाबला.
धाय! गोळी थेट त्या धावणाऱ्या गुंडाच्या पायाच्या गुडघ्यात घुसली. तो वेदनेने विव्हळत जमिनीवर पडला.
गोदामात गोळीचा आवाज घुमला. एका लहान मुलाचे हे भयानक, हिंस्त्र रूप पाहून आणि आपल्या दोन साथीदारांची ही अवस्था पाहून उरलेले तीन गुंड पुरते घाबरले. त्यांना समजले की हा मुलगा साधा नाही, हा एखादा सैतान आहे. त्यांनी आपल्या जखमी साथीदारांना तिथेच सोडले आणि ते जीवाच्या आकांताने गोदामाबाहेर पळून गेले.
गोदामात शांतता पसरली. रुद्रने हातातली बंदूक खाली केली नाही. त्याचा श्वास जोरात चालला होता. जमिनीवर पडलेला भास्कर भाई आपल्या जखम झालेल्या हाताने स्वतःला सावरत उठला. त्याने समोर पाहिले. एका बारा वर्षांच्या मुलाने, ज्याला तो फक्त एक नोकर समजत होता, त्याने आज अंडरवर्ल्डच्या मोठ्या शूटरला धूळ चारली होती आणि त्याचा जीव वाचवला होता.
भास्कर भाई हळूहळू रुद्रच्या जवळ आला. त्याच्या डोळ्यात आता त्या लहान मुलाबद्दल भीती आणि आदर दोन्ही एकत्र दिसत होते.
"तू... तू आज माझा जीव वाचवलास पोरा. जर आज तू नसतास, तर माझा खेळ संपला असता. बोल, काय पाहिजे तुला? काय नाव देऊ तुला या गँगमध्ये? आजपासून तू माझा उजवा हात आहेस," भास्कर भाई कृतज्ञतेने आणि भारावून जाऊन म्हणाला.
रुद्रने हातातली बंदूक बाजूला असलेल्या टेबलवर ठेवली. आपल्या शर्टावर उडालेले रक्ताचे थेंब त्याने अत्यंत शांतपणे झटकले. त्याने भास्कर भाईच्या डोळ्यात थेट पाहिले, जिथे आता कोणतीही लहान मुलाची निरागसता नव्हती.
"मी तुम्हाला पहिल्याच दिवशी सांगितलं होतं भाई, मला नावाची आवड नाही आणि मला कौतुक नकोय. मला फक्त पैसा हवाय. आजपासून मला कोणी माझ्या जुन्या नावाने ओळखणार नाही. माझं नाव फक्त एकच असेल... 'Money' (मनी). कारण मला फक्त पैसा समजतो, पैशाची भाषा कळते आणि पैशासाठीच मी हातात बंदूक धरलीये."
भास्कर भाईने मनीच्या खांद्यावर आपला जड हात ठेवला. त्याच्या चेहऱ्यावर एक क्रूर पण समाधानाचा हसू आले. "ठीक आहे. आजपासून या अंडरवर्ल्डमध्ये तुझी नवी ओळख असेल. आजपासून तू आहेस... 'मनी'!"
त्या रात्री गोवंडीच्या त्या अंधाऱ्या गोदामात रुद्रवीर महाडिकचा जुना आत्मा पूर्णपणे जळून खाक झाला, आणि अंडरवर्ल्डच्या इतिहासातील सर्वात श्रीमंत आणि तितकाच क्रूर हुकूमशहा जन्माला आला – 'मनी'.
------------------------------
To be Continued...
