Bara Jyotiling - 18 books and stories free download online pdf in Marathi

बारा जोतिर्लिंग भाग १८

बारा जोतिर्लिंग भाग १८

नागेश्वर ज्योतिर्लिंग

श्री नागेश्वर ज्योतिर्लिंग हे भगवान शिवांच्या बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे.
ओंढा नागनाथा प्रमाणेच हे ही जोतिर्लिंग समजले जाते.
हे गुजरातमधील द्वारका धामच्या बाहेर १ कि.मी. अंतरावर आहे.
रुद्र संहितामध्ये या देवतांना दारुकावने नागेशम म्हटले गेले आहे.
धर्मग्रंथ त्यांच्या उत्पत्तीची कथा ऐकण्याचा महान महिमा सांगतात.
कथा श्रद्धापूर्वक ऐकणारा शिवभक्त स्वत:ला पापांपासून मुक्त करून दैवी शिवलोकाकडे वळतो.

नागेश्वर शब्दाचा अर्थ नागांचा देव असा आहे.
भगवान शिवाच्या गळ्याभोवती नेहमीच साप आढळून येतो. म्हणूनच, हे मंदिर विष आणि विषाशी संबंधित आजारांपासुन मुक्ती यासाठी प्रसिद्ध आहे.
नागेश्वर शिवलिंग शिळेच्या गोलाकार दगडातून त्रिपक्षी रुद्राक्ष स्वरूपात स्थापित केले गेले आहे.
इथे शिवलिंगासह देवी पार्वतीचीही पूजा केली जाते .
या मंदिराचे पौराणिक महत्त्व असे मानले जाते की भगवान श्रीकृष्णाने रुद्राभिषेकातून भगवान शिव यांची पूजा केली,आणि नंतर आदि गुरु शंकराचार्यांनी कालिका पीठावर आपला मठ स्थापन केला.

गोमती द्वारका ते बेट द्वारका या मार्गावर हे स्थान आहे.
द्वारका येथून स्थानिक बस रुक्मिणी मंदिर, गोपी तलाव आणि बेट द्वारकामधील द्वारिकाधीश मंदिरातून जाते आणि ती नागेश्वर मंदिरातून जाते.
या ज्योतिर्लिंगासाठी विद्वानांचे मत भिन्न आहे, म्हणूनच आंध्र प्रदेशातील पुर्णाजवळील जागेश्वर शिवलिंग आणि भारतातील उत्तराखंडमधील अल्मोडा हे नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मानले जाते.
गुजरात राज्यातील जामनगर जिल्ह्यातील द्वारका धाम इथे असलेले हे भगवान शिवाच्या बारा ज्योतिर्लिंगांच्या दहाव्या क्रमांकाचे म्हणून जगभरात प्रसिद्ध आहे.
काही लोकांना असा विश्वास आहे की हे ज्योतिर्लिंग महाराष्ट्रातील हिंगोली जिल्ह्यातील औंध नागनाथ नावाच्या ठिकाणी आहे, तर इतरांना असा विश्वास आहे की हे ज्योतिर्लिंग उत्तराखंड राज्यातील अल्मोडा जवळ जागेश्वर नावाच्या ठिकाणी आहे.
हे सर्व मतभेद असूनही वस्तुस्थिती अजूनही तशीच आहे.
गुजरातमधील द्वारकाजवळील नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिरात दरवर्षी लाखो भाविक दर्शन, पूजा आणि अभिषेक एकत्र करण्यासाठी येतात.

मंदिराचा गाभारा हॉलच्या खालच्या पातळीवर स्थित आहे.
ज्योतिर्लिंग मध्यम ते मोठ्या आकाराचे असून त्यावर चांदीचे आच्छादन आहे.
ज्योतिर्लिंगावरच चांदीच्या सापाचा आकार कायम आहे.
ज्योतिर्लिंगाच्या मागे देवी पार्वतीची मूर्ती स्थापित आहे.
पुरूष भाविक केवळ धोतर घालूनच गर्भगृहात प्रवेश करू शकतात, जेव्हा त्यांना अभिषेक करायचा असतो.

मंदिर आरतीसाठी सकाळी पाच वाजता उघडते.
सर्वसामान्यांसाठी मंदिर सकाळी सहा वाजता उघडते.
सायंकाळी चार वाजता भाविकांसाठी शृंगार दर्शन केले जाते आणि त्यानंतर गाभाऱ्यात प्रवेश बंद केला जातो. संध्याकाळी सात वाजता निद्रा आरती होते आणि रात्री नऊ वाजता मंदिर बंद होते.
नागेश्वर मंदिर हे शिवाचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.

भगवान शंकराने आपल्या भक्तांच्या रक्षणासाठी ज्योतिर्लिंग नागेश्वर म्हणून दारुका जंगलात निवास घेतला. असे म्हटले जाते की जो कोणी या मंदिरात शिवउत्पत्तीचा महिमा ऐकतो त्याला सर्वोच्च सुख प्राप्त होते . नागेश्वर मंदिरातील मुख्य शिवलिंग मूर्ती, आतील लहान गाभाऱ्यात जमिनींच्या पृष्ठभागाच्या खाली आहे.
सध्या या मंदिराचे विस्तारीकरण व नूतनीकरण गुलशनकुमार यांच्या ट्रस्टने केले आहे.
मंदिराशेजारी 85 फूट उंच शिवाची मूर्तीही बांधली गेली आहे, जी कित्येक किलोमीटर दुरूनही दिसते.

गोमती द्वारका ते बेट द्वारका या मार्गावर हे स्थान आहे.

मंदिर द्वारका-ओखा मार्गावर आहे, म्हणून हे ओखा आणि बेट द्वारके जवळ आहे.
एके काळी या मंदिराच्या सभोवताल दाट जंगल होते.

आजही मंदिराच्या आजूबाजूला लोकसंख्या नाही, म्हणून फक्त दिवसाच येथे भाविक जाऊ शकतात .

ओघा आणि द्वारकाच्या मध्यभागी नागेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर आहे. निर्जन ठिकाणी असल्याने, तेथे राहण्याची सोय नाही, त्यामुळे प्रवाशांना द्वारका किंवा ओखामध्ये मुक्काम करावा लागतो. द्वारका ते नागेश्वर या मार्गावरील रिक्षाचा सर्वात प्रवेशयोग्य मार्ग आहे.
गुजरातच्या आसपास असलेला प्रत्येक भाविक हा या नागेश्वराला जोतीर्लीग मानतो
आणि त्याची पूजा आणि दर्शन करतो .

प्रत्येकाच्या श्रद्धेप्रमाणे भगवान शिव त्या त्या भागात अवतार घेत असतात व भाविकांची मनोकामना पूर्ण करीत असतात .

हाच विश्वास जनमानसात नेहेमी असतो .

क्रमशः

इतर रसदार पर्याय

शेयर करा

NEW REALESED